تسلا و ایلان ماسک، دو نام فراموش نشدنی در تاریخ خودروسازی جهان هستند که با عرضه خودروهای الکتریکی، نسل بعدی وسایل نقلیه را به دنیا هدیه دادند. اما کمپانی بی وای دی (BYD) از کشور چین در حال ربودن گوی سبقت از این رقیب پیشرو است. در حالیکه به نظر میرسید لبه تکنولوژی همواره در دستان تسلا باقی بماند، بی وای دی با همان استراتژی معروف چینی وارد رقابت شد و در این لحظه، فروش بیشتری نسبت به تسلا دارد. اما سر و کله بی وای دی از کجا پیدا شد و چطور توانست به حد رقابت با تسلا برسد؟
در این مقاله به بررسی تاریخچه کمپانی بی وای دی و تسلا پرداخته شده و استراتژی و آمار فروش آنها با هم مقایسه شده است.
بی وای دی؛ رؤیایت را بساز!
نام بی وای دی (BYD) از انتخاب سه حرف بیصدا از نام چینی این شرکت یعنی biyadi انتخاب شد. اولین کارخانه این کمپانی در خیابانی در چین به نام yadi قرار داشت اما در زمان ثبت نام تجاری، برای جلوگیری از تشابه اسمی مجبور به اضافه کردن کاراکتر bi در اول این اسم شدند. اما از آنجایی که این سه حرف هیچ معنایی نداشتند، در سال ۲۰۰۸ و برای اولین باردر نمایشگاه بینالمللی خودروی آمریکای شمالی، این سه حرف به عنوان مخفف عبارت «Build Your Dreams» به معنای «رؤیایت را بساز» معرفی شدند.
این کمپانی در سال ۱۹۹۵ و به عنوان یک شرکت باتریسازی شروع به کار کرد. اما بر خلاف این نام ساده و محصولات خودرویی که اخیرا نامشان زیاد شنیده میشود؛ این ابرکمپانی شامل مجموعه وسیعی از صنایع است. زیرمجموعههای اصلی بی وای دی عبارتند از:
- BYD Auto: خودروسازی بیوای دی
- BYD Electronics: صنایع الکترونیک و مونتاژ بی وای دی
- FinDreams: برند باتری و قطعات خودروهای الکتریکی
بخش خودروسازی بی وای دی از سال ۲۰۰۳ شروع به فعالیت کرده و تا سال ۲۰۲۳ با درخواست ثبت بیش از ۱۳۰۰۰ ثبت اختراع، در مقام نخست نوآوری قرار گرفت. اما چطور بی وای دی خیلی بی سر و صدا، رقیب تسلا شد؟
بی وای دی در ابتدا خودروی بنزینی میساخت و تنها مزیت محصولاتش، قیمت مناسب آنها در بازار چین بود. سپس در سال ۲۰۰۸، اولین خودروی پلاگین هیبرید بی وای دی به نام BYD e6 معرفی شد. اما به مدت ۱۱ سال، از سال ۲۰۰۹ تا ۲۰۲۰، فروش خودروهای بیوایدی در یک رکود فرو رفت. فروش سالیانه بین ۴۰۰ الی ۵۰۰ هزار دستگاه در بیشتر این سالها، گواهی بر این موضوع است.
اما بیوایدی فقط خودرو تولید نمیکرد. تا سال ۲۰۰۹، این شرکت توانست به دومین تولیدکننده بزرگ باتریهای شارژی نیکل متال هیدرید (Ni-MH) و سومین تولیدکننده باتریهای شارژی لیتیوم یون (Li-Ion) تبدیل شود. در سال ۲۰۰۸ نیز، آقای وارن بافت با سرمایهگذاری ۲۳۰ میلیون دلاری در این کمپانی، ۹.۸۹ درصد از سهام بی وای دی را خریداری کرد. رونمایی از اولین مونوریل (قطار شهری) بیوایدی در سال ۲۰۱۶ و راهاندازی آن در سال ۲۰۱۸ نیز در موفقیت این شرکت مؤثر بود. اما وضع خودروسازی بی وای دی به ویژه در سالهای ۲۰۱۸ و ۲۰۱۹ اصلا خوب نبود. در حقیقت، اصرار مدیرعامل این شرکت بر تحقیق و توسعه با بودجه ۸.۴ میلیارد دلاری و کمک ۲.۱ میلیارد دلاری دولت چین به آن در سال ۲۰۲۰ سبب شد تا همه چیز به سرعت تغییر کند.
از سال ۲۰۲۰ تا سال ۲۰۲۴ اوضاع بی وای دی به قدری تغییر کرد که فروش خودروهای این شرکت، ۱۰ برابر شد! بی وای دی که در سال ۲۰۲۰ فقط ۴۲۷ هزار خودرو فروخته بود؛ در سال ۲۰۲۴ رکورد ۴ میلیون و ۲۷۲ هزار خودرو را شکست. این پیشرفت دو علت مهم داشت. اول اینکه اقبال مردم به خودروهای برقی به ویژه چینیها از سال ۲۰۲۰ به تدریج افزایش پیدا کرد. دوم و مهمتر اینکه بی وای دی یک جنگ قیمت راه انداخت که کمتر کسی رقیب آن بود. بسیاری از خودروهای برقی بی وای دی از قیمت ۱۲ هزار دلار به بالا فروخته میشوند. به علاوه، این شرکت برای افزایش فروش اقدام به تولید نسخههای ارزانقیمتتر از محصولات خود کرد تا بتواند بازار را به طور کامل در دست بگیرد.
در سال ۲۰۲۵ نیز سیستم دستیار راننده پیشرفته بی وای دی به نام چشم خدا (God’s Eye) رونمایی شد که روی ۲۱ مدل از محصولات این شرکت اضافه میشود. این سیستم که در حقیقت یک اتوپایلوت شهری است، در خودروهایی با حدود قیمتی ۱۳۵۰۰ دلار گنجانده شده که حیرتانگیز است!
تسلا؛ افسانه ایلان ماسک!
تسلا یک کمپانی آمریکایی تولید خودروهای برقی است. شروع کار تسلا در سال ۲۰۰۳ بود که توسط مارتین ابرهارد و مارک تارپنینگ تأسیس شد. نام این کمپانی از نام خانوادگی مخترع مشهور، نیکولا تسلا برگرفته شده که تلاشهای فراوانی در راستای فناوریهای مرتبط با جریان برق متناوب داشت. در سال ۲۰۰۴ ایلان ماسک وارد این شرکت شد پس از ۴ سال در سال ۲۰۰۸، رئیس این کمپانی شد. برخلاف تصور بسیاری از افراد، تسلا فقط خودروی برقی نمیسازد. در واقع تسلا خودروی برقی و هرآنچه به آن مربوط میشود میسازد.
تسلا موتورز تا به امروز ۷ محصول تولید کرده و ۳ محصول دیگر نیز در آینده به بازار عرضه خواهند شد. مجموعهای از خودروهای سدان، کراساور، کشنده (تریلی) و وانت پیکاپ از محصولات پرطرفدار این کمپانی هستند. در ابتدا تسلا قصد داشت تا فقط خودروهای گرانقیمت و لوکس بسازد اما به مرور زمان استراتژی آن تغییر کرد و مدلهای تسلا ۳ و تسلا Y به بازار عرضه شدند و محبوبیت بالایی در میان مردم پیدا کردند.
اما تسلا چطور از یک خودروساز معمولی، به یک کمپانی غول پیکر تبدیل شده است؟ در واقع تسلا بجز تلاش برای نوآوری در صنعت خودروسازی، شبکه عظیمی برای تحقق رؤیای خودروهای تمام برقی ایجاد کرده است. شبکه سوپرشارژر تسلا برای شارژ سریع خودروها در آمریکا و کشورهای اروپایی بسیار گسترده است. اما تسلا حتی یک استاندارد برای کانکتور شارژر خودروهای برقی به نام NACS (استاندارد شارژ آمریکای شمالی) نیز طراحی کرده است.
سیستم نرمافزاری فوق پیشرفته خودروهای تسلا توسط همین کمپانی توسعه داده شده و آپدیتهای منظم دریافت میکند. اتصال به اینترنت از طریق ماهوارههای استارلینک نیز از دیگر ویژگیهای اختصاصی این خودروهاست. سیستم رانندگی خودکار نیز به طور انحصاری توسط این شرکت توسعه داده شده که تسلا اتوپایلوت نام دارد و به زودی به سطح ۵ یعنی تمام خودکار میرسد. حتی شیشههای تسلا نیز توسط خود این کمپانی توسعه داده شده و در سقف خودروها و پنلهای خورشیدی استفاده میشوند. بیمه خودروهای تسلا نیز توسط همین کمپانی تأمین میشود که یک اتفاق نادر است.
تسلا یک بخش روباتیک نیز دارد که در حال توسعه روباتهای هوشمند و حتی انساننما است. اما در بخش باتری، تسلا به کمپانیهای دیگری مانند CATL (بزرگترین تولید کننده باتری در دنیا)، ال جی و پاناسونیک وابسته است.
تسلا تنها خودروسازی در دنیاست که محصولاتش را در گالریهای خودرو نمیفروشد. فروش محصولات تسلا به طور مستقیم از طریق وبسایت تسلا یا گالریهای خود این شرکت انجام میشود که آن را از تمام خودروسازیهای دنیا متمایز میکند.
تسلا یا بی وای دی؛ کدام بزرگتر است؟
سهم بازار تسلا در ماه آوریل سال ۲۰۲۵ برابر با ۷۹۰ میلیارد دلار است. این درحالیست که تسلا چندی پیش توانسته بود به ارزش بالای یک تریلیون دلار دست پیدا کند. اما ورود ایلان ماسک به عرصه سیاست و حضور پیوسته او در کنار دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا، سبب شد تا بسیاری از افراد این حد از گرایشات راستگرایانه او را تحمل نکنند و فروش محصولات تسلا در اروپا به طور قابل توجهی کاهش یابد. کمپانی تسلا حدود ۱۲۵ هزار کارمند دارد.
در مقابل بی وای دی در همین تاریخ به سهم بازار ۱.۰۷ تریلیون دلاری دست پیدا کرده که باورنکردنی است. با بیش از ۹۶۸ هزار کارمند، این کمپانی توانسته جنگ قیمتی دشواری را در تمام جهان ایجاد کند. به طوریکه هیچ شرکت دیگری قادر به تولید خودروهای برقی با این قیمت و این حد از تکنولوژی نیست. در واقع میتوان گفت بی وای دی بر روی جادهای حرکت میکند که ساخت آن با تسلا بود.
تسلا پرفروشتر است یا بیوایدی؟
کمپانی تسلا در سال ۲۰۲۴ حدود ۱.۷۹ میلیون دستگاه خودرو فروخته که در مقایسه با سال گذشته و فروش ۱.۸۱ میلیون دستگاه، افت اندکی داشته است. این افت در فروش به وجهه رئیس این شرکت در تمام دنیا به ویژه اتحادیه اروپا مربوط میشود.
در همین حال، بی وای دی در سال ۲۰۲۴ بیش از ۴.۲ میلیون دستگاه خودروی برقی فروخته است. یعنی بیش از ۲ برابر فروش تسلا که باورکردنی نیست. فروش این کمپانی در سال ۲۰۲۳ نیز در حدود ۳ میلیون دستگاه بود که مقایسه آن با سال ۲۰۲۴، نشان از رشد حدود ۳۵ درصدی دارد.
این روند نشان میدهد لقب پادشاهی خودروهای الکتریکی دیگر در دستان تسلا نیست و کمپانی بی وای دی در حال تثبیت خود در این جایگاه است. با وجود اینکه به طور کلی محصولات تسلا از کیفیت و تکنولوژی پیشرفتهتری برخوردار هستند؛ اما قیمت تمام شده خودروهای تسلا بسیار بیشتر از محصولات بی وای دی است. تورم جهانی نیز سبب شده تا قدرت خرید مردم در سرتاسر دنیا کاهش یابد و اقبال آنها به سوی محصولات ارزانقیمتتر باشد. اگرچه ارزانتر بودن محصولات بی وای دی به معنای کیفیت پایین آنها نیست و جنگ قیمتی و کاهش سود صرفا استراتژی اصلی این شرکت برای صعود به جایگاه نخست جهانی است.
جمعبندی
رقابت میان تسلا و بی وای دی درسهای بزرگی در زمینه تجارت جهانی دارد. تسلا یک کمپانی پیشرو در زمینه خودروهای الکتریکی است که باتریهای محصولاتش را از اولین تولید کننده باتریهای جهان یعنی CATL تأمین میکند. فناوری پیشرفته، پشتیبانی بی رقیب، شبکه گسترده شارژ، اتصال ماهوارهای اختصاصی و سیستم خودران پیشرفته همگی سبب شدند تا تسلا یک رقیب سرسخت در دنیای خودروهای انرژی پاک باشد.
اما مثل همیشه، چین فقط یک استراتژی در برابر آمریکا دارد؛ تقویت مهارت، تربیت نیروی متخصص، گسترش تولید و در نهایت کاهش قیمت تمام شده محصول برای رقابت در بازار جهانی. بی وای دی دومین تولید کننده باتری در جهان است و از همین محصولات در خودرهای الکتریکی خود استفاده میکند. صنایع پیشرفته الکترونیک و بیش از ۷ برابر کارمند نسبت به تسلا، نشان میدهد بی وای دی فقط برای رقابت به میدان آمده است.
