باتری هلث آیفون چیست؟ سلامت باتری چند درصد خوب است و چطور آن را حفظ کنیم؟

باتری هلث (Battery Health) یا سلامت باتری آیفون، معیاری برای بررسی وضعیت فعلی باتری و میزان ظرفیت باقی‌مانده آن در مقایسه با زمانی است که باتری نو بوده است. باتری‌های لیتیوم‌یونی با گذشت زمان و استفاده مداوم به‌صورت شیمیایی فرسوده می‌شوند و به همین دلیل، ظرفیت و توان آنها نیز به‌تدریج کاهش پیدا می‌کند. آیفون اطلاعات مربوط به این وضعیت را در تنظیمات باتری نمایش می‌دهد و در صورت کاهش قابل‌توجه سلامت باتری، می‌تواند نیاز به سرویس یا تعویض باتری را نیز اعلام کند.

باتری آیفون چگونه کار می‌کند؟

باتری آیفون از نوع لیتیوم یون است که در مقایسه‌ با باتری گوشی‌های قدیمی سریع‌تر شارژ می‌شود، طول عمر بالاتری دارد و با وزن کمتر، انرژی بیشتری در خود ذخیره می‌کند. در مورد باتری آیفون باید ابتدا دو تعریف بررسی شود:

درصد باتری: میزان شارژ باقی‌مانده در باتری آیفون که از قسمت بالای نمایشگر قابل مشاهده است.

درصد سلامت باتری: حداکثر ظرفیت فعلی باتری در مقایسه با زمانی است که باتری نو بوده است. این مقدار در بخش Maximum Capacity نمایش داده می‌شود.

طبق این تعریف‌ها، درصد باتری مانند میزان بنزین باقی‌مانده در باک خودرو است. در حالیکه درصد سلامت باتری یک معیار برای سنجش عملکرد باتری است.

هر یک سایکل باتری، به معنای مصرف ۱۰۰ درصد از شارژ آن است، اما نه به‌صورت یکجا. بگذارید با یک مثال این مورد را شرح دهیم:

فرض کنید الآن باتری گوشی شما ۱۰۰ درصد شارژ دارد. شما ۷۵ درصد آن را مصرف می‌کنید و سپس گوشی را به شارژر متصل می‌کنید. پس‌ازآنکه گوشی مجدداً ۱۰۰ درصد شارژ شد، آن را جدا کرده و ۲۵ درصد از شارژ آن را استفاده می‌کنید. در اینجا شما طی یک روز ۷۵+۲۵ درصد از شارژ موبایلتان را استفاده کردید که برابر با ۱۰۰ درصد است. هر یک‌باری که ۱۰۰ درصد از شارژ باتریتان را مصرف می‌کنید، یک چرخه را طی کرده‌اید.

بیشتر بخوانید: چه شارژری مناسب شارژ آیفون و آیپد است؟

حال اگر باتری شما ۱۰۰ درصد شارژ داشته باشد و شما از آن تا زمانی که خاموش شود استفاده کنید، بازهم ۱۰۰ درصد از شارژ باتری‌تان را استفاده کرده‌اید و باتری، یک چرخه را طی کرده است. تعداد چرخه‌های شارژ یکی از عوامل مؤثر بر فرسودگی باتری است. دما، الگوی شارژ و شرایط استفاده از آیفون نیز بر سن شیمیایی و سلامت باتری تأثیر می‌گذارند. همچنین تعداد دفعات اتصال گوشی به شارژر به‌تنهایی تعیین‌کننده تعداد سایکل‌ها نیست.

iOS در شرایطی که باتری نتواند توان لحظه‌ای مورد نیاز آیفون را تأمین کند، می‌تواند برای جلوگیری از خاموش شدن ناگهانی دستگاه، عملکرد برخی اجزای سیستم را به‌صورت پویا مدیریت کند. این قابلیت در زمانی که درصد شارژ باقی‌مانده خیلی کم باشد، درصد سلامت باتری آیفون کاهش یافته باشد یا دمای محیط خیلی سرد باشد از خاموش شدن ناگهانی آیفون جلوگیری می‌کند.

آیفون ۸ و مدل‌های جدیدتر از طراحی سخت‌افزاری و نرم‌افزاری پیشرفته‌تری برای تخمین نیاز دستگاه به توان و توانایی باتری در تأمین آن استفاده می‌کنند؛ به همین دلیل اثر مدیریت عملکرد در این مدل‌ها ممکن است کمتر محسوس باشد.

مدیریت عملکرد باتری با تنظیم دائمی میزان مصرف انرژی پردازنده و سایر اجزای آیفون، از خاموش شدن ناگهانی آیفون جلوگیری می‌کند. این اقدامات شامل موارد زیر هستند:

• طولانی‌تر شدن زمان اجرای برنامه‌ها
• کاهش نرخ فریم هنگام اسکرول کردن صفحه‌ها
• کاهش نور پس‌زمینه گوشی (که به صورت دستی قابل افزایش است)
• کاهش صدای بلندگوی آیفون تا ۳ دسی‌بل
• کاهش تدریجی نرخ فریم در برخی برنامه‌ها
• غیرفعال شدن فلاش دوربین (در شرایط اضطراری)
• بارگذاری مجدد برخی برنامه‌هایی که در پس‌زمینه فعال بوده‌اند.

اگر دمای محیط خیلی پایین باشد، قابلیت مدیریت عملکرد به صورت موقت فعال می‌شود. اما اگر درصد سلامت باتری آیفون کاهش یافته باشد، این قابلیت روشن می‌ماند. در بخش نحوه تشخیص وضعیت سلامت باتری آیفون به حالت‌های مختلف فعال یا غیرفعال بودن این قابلیت و روش تشخیص آن پرداخته می‌شود.

۱- زمان

تمام باتری‌های قابل شارژ یک کالای مصرفی به شمار می‌آیند و با گذر زمان، از لحاظ شیمیایی فرسوده می‌شوند. فرسوده شدن باتری از زمان تولید شدن آن آغاز می‌شود و حتی در صورت استفاده نکردن نیز می‌تواند سبب کاهش درصد سلامت باتری آیفون بشود. با گذر زمان، فرایند‌های شیمایی داخل باتری، تأمین ناگهانی جریان‌های شدید را دشوارتر می‌کنند و در نتیجه ممکن است سرعت آیفون در اجرای برنامه‌ها کاهش یابد.

سن شیمیایی باتری فقط به مدت‌زمان گذشته از تولید آن وابسته نیست و عواملی مانند تعداد چرخه‌های شارژ، دما و نحوه نگهداری و شارژ باتری نیز در آن نقش دارند.

۲- دما

اپل بین گرمای زیاد و سرمای زیاد تفاوت قائل است: دمای بالاتر از ۳۵ درجه سانتی‌گراد می‌تواند به ظرفیت باتری آسیب دائمی وارد کند، اما کاهش عملکرد در محیط بسیار سرد معمولاً موقتی است و با بازگشت دمای باتری به محدوده عادی برطرف می‌شود. آیفون برای کار در دمای محیط بین ۰ تا ۳۵ درجه و برای نگهداری در بازه ۲۰- تا ۴۵ درجه طراحی شده است.

۳- استفاده

شارژ کردن و استفاده کردن از گوشی مهم‌ترین عامل کاهش درصد سلامت باتری است. هرچه تعداد چرخه‌های کامل باتری بیشتر شود، فرسودگی شیمیایی آن نیز به‌تدریج افزایش پیدا می‌کند. بااین‌حال، تعداد سایکل تنها عامل تعیین‌کننده Battery Health نیست و شرایط دمایی و نحوه شارژ کردن دستگاه نیز بر عمر باتری اثر دارند.

بیشتر بخوانید: ۶ راهکار برای کاهش مصرف باتری آیفون

به صورت کلی، معیار اصلی برای سنجش وضعیت سلامت باتری آیفون از درصد نشان داده شده در بخش Maximum Capacity قابل تشخیص است. این عدد میزان ظرفیت باتری آیفون برای نگه داشتن شارژ را در مقایسه با باتری آیفون نو نشان می‌دهد.  در این قسمت علاوه بر درصد حداکثر ظرفیت باتری، اطلاعات دیگری نیز وجود دارد که حالت‌های مختلف آن به تفکیک در ادامه بررسی می‌شود:

عملکرد عادی

عبارت Peak Performance Capability بیانگر وضعیت عادی آیفون است و نشان می‌دهد این گوشی از لحاظ عملکرد کلی هیچ تفاوتی با گوشی نو ندارد. در توضیحات این عبارت آمده:

«باتری شما در حال حاضر از عملکرد حداکثر به صورت عادی پشتیبانی می‌کند.»

مدیریت عملکرد فعال شده

در این حالت در قسمت پایین عبارت Peak Performance Capability، توضیحاتی به شکل زیر دیده می‌شود.

«این آیفون به طور ناگهانی خاموش شده زیرا باتری نتوانسته حداکثر جریان مورد نیاز را در لحظه نیاز تأمین کند. به همین علت مدیریت عملکرد فعال شده تا از بروز دوباره این اتفاق جلوگیری شود.»

در پایان این متن، عبارت Disable به رنگ آبی دیده می‌شود که به معنی غیرفعالسازی است. با غیرفعال کردن مدیریت عملکرد باتری، نمی‌توان دوباره به طور دستی آن را روشن کرد. اگر آیفون دوباره به طور ناگهان خاموش شود، مدیریت عملکرد نیز به طور خودکار فعال می‌شود.

سلامت باتری ناشناخته

اگر باتری آیفون به طور صحیح تعویض نشود یا از باتری بی‌کیفیت برای این منظور استفاده شود، امکان محاسبه درصد سلامت باتری وجود ندارد و پیغامی به شکل زیر نمایش داده می‌شود که ترجمه آن از قرار زیر است: «این آیفون نمی‌تواند سلامت باتری را مشخص کند. از یک مرکز خدمات رسمی اپل برای سرویس باتری کمک بگیرید.»

البته از آنجایی که دسترسی به مراکز رسمی خدمات اپل در ایران ممکن نیست، بهتر است به مراکز معتبری مانند فروشگاه آیفونچی برای تعویض باتری آیفون مراجعه کنید.

بیشتر بخوانید: راهنمای خرید بهترین پاوربانک برای آیفون و آیپد

مدیریت عملکرد خاموش

در این حالت در قسمت پایین عبارت Peak Performance Capability، توضیحاتی به شکل زیر دیده می‌شود.

«این آیفون به طور ناگهانی خاموش شده زیرا باتری نتوانسته حداکثر جریان مورد نیاز را در لحظه نیاز تأمین کند. شما به صورت دستی قابلیت مدیریت عملکرد باتری را غیرفعال کرده‌اید»

در این حالت اگر آیفون یکبار دیگر به صورت ناگهانی خاموش شود، مدیریت عملکرد باتری به صورت خودکار روشن می‌شود.

سلامت باتری به شدت کاهش یافته

زمانی که سلامت باتری به میزان قابل‌توجهی کاهش پیدا کند، iOS ممکن است پیام مربوط به کاهش شدید سلامت باتری و پیشنهاد سرویس آن را نمایش دهد.

توجه کنید که این پیغام بر سلامت خود آیفون یا امنیت شما مؤثر نیست. اما احتمالا مشکلات عملکردی بیشتری پس از مشاهده این پیغام ایجاد می‌شوند. با تعویض باتری، عملکرد و ظرفیت باتری به حالت اولیه خود باز می‌گردند.

چگونه بفهمیم باتری آیفون تعویض شده است؟

برای بررسی سابقه تعویض باتری، وارد مسیر Settings > General > About شوید و بخش Parts and Service History را بررسی کنید. عبارت Genuine نشان‌دهنده قطعه اصلی اپل، Unknown نشان‌دهنده قطعه تأییدنشده یا تعمیر ناقص و در آیفون ۱۵ و مدل‌های جدیدتر، Used نشان‌دهنده باتری اصلی استفاده‌شده روی دستگاه دیگری است. اگر باتری تأیید نشود، اطلاعات Battery Health نیز ممکن است دقیق یا در دسترس نباشد.

اعلامیه اپل در خصوص سلامت باتری آیفون ۱۱، آیفون ۱۱ پرو و آیفون ۱۱ پرو مکس

اپل در iOS 14.5 و نسخه‌های جدیدتر، سیستم گزارش سلامت باتری آیفون ۱۱، آیفون ۱۱ پرو و آیفون ۱۱ پرو مکس را برای رفع برخی تخمین‌های نادرست به‌روزرسانی کرد. در برخی دستگاه‌ها، سیستم ممکن است Maximum Capacity و Peak Performance Capability را طی چند هفته و در جریان چرخه‌های عادی شارژ دوباره محاسبه کند.

۱- آپدیت به آخرین نسخه: هر نسخه جدید از سیستم‌عامل iOS حاوی تغییراتی در این سیستم‌عامل است که در استفاده بهینه‌تر از باتری به آیفون کمک می‌کند.

۲- دوری از دماهای بالا یا پایین: آیفون برای استفاده در دمای محیط ۰ تا ۳۵ درجه سانتی‌گراد طراحی شده است. استفاده یا شارژ کردن دستگاه در دمای بالاتر از ۳۵ درجه می‌تواند عمر باتری را به‌صورت دائمی کاهش دهد. در محیط بسیار سرد نیز ممکن است شارژدهی باتری موقتاً کاهش پیدا کند که معمولاً پس از بازگشت دستگاه به دمای عادی برطرف می‌شود. در صورت بالا رفتن بیش از حد دما، آیفون ممکن است شارژ را به بیشتر از ۸۰ درصد محدود کند.

۳- درآوردن گوشی از قاب در زمان شارژ کردن: برخی از قاب‌ها ضخامت زیادی دارند و ممکن است مانع انتقال حرارت ایجاد شده در زمان شارژ شدن آیفون بشوند. اگر دمای گوشی بالا می‌رود، آن را در زمان شارژ کردن از قاب محافظ خارج کنید.

۴- نگهداری طولانی مدت با درصد شارژ نصف: اگر قرار است آیفون خود را برای مدت طولانی استفاده نکنید و از آن نگهداری کنید، بهتر است آن را روی درصد شارژ حدود ۵۰٪ خاموش کنید. دمای ایده‌آل برای نگهداری آیفون خاموش کمتر از ۳۲ درجه سانتی‌گراد است.

اگر قرار است آیفون را برای بیش از ۶ ماه خاموش نگه دارید، هر ۶ ماه دوباره آن را تا ۵۰ درصد شارژ کنید.

توجه داشته باشید که با گذر زمان، درصد سلامت باتری کاهش می‌یابد و این پدیده اجتناب ناپذیر است.

۵- استفاده از Charge Limit: در آیفون ۱۵ و مدل‌های جدیدتر می‌توانید از مسیر Settings > Battery > Charging حداکثر شارژ باتری را بین ۸۰ تا ۱۰۰ درصد تنظیم کنید. محدود کردن مدت‌زمانی که باتری در شارژ کامل باقی می‌ماند می‌تواند به کاهش فرسودگی آن کمک کند.

۶- روشن کردن حالت صرفه‌جویی در مصرف باتری: حالت Low Power Mode با کاهش فعالیت‌های پس‌زمینه و محدود کردن برخی قابلیت‌ها، مصرف انرژی آیفون را کاهش می‌دهد و باعث افزایش شارژدهی می‌شود. در آیفون ۱۵ و جدیدتر این قابلیت از مسیر Settings > Battery > Power Mode و در آیفون ۱۴ و قدیمی‌تر از مسیر Settings > Battery در دسترس است. Low Power Mode پس از رسیدن شارژ باتری به ۸۰ درصد یا بیشتر به‌صورت خودکار خاموش می‌شود.

۷- توجه به برنامه‌های اجرا شده: گاهی اوقات برخی از برنامه‌ها بدون اطلاع شما و در پس‌زمینه در حال مصرف کردن باتری هستند. برای اطلاع از میزان مصرف باتری این برنامه‌ها به مسیر Settings > Battery بروید.

سپس در فهرست برنامه‌ها روی یکی از آن‌ها ضربه بزنید. مدت زمانی که هرکدام از برنامه‌ها در پس زمینه فعال بوده‌اند به صورت مدت زمان و عبارت background نمایش داده می‌شود. اگر این زمان طولانی باشد، ممکن است یکی از عوامل شارژ خالی کردن آیفون باشد. برای رفع این مسئله باید Background App Refresh آن را خاموش کنید.

بیشتر بخوانید: تأییدیه MFi اپل چیست و چرا باید به آن توجه کرد؟

۱- آیا شارژ کردن آیفون با شارژر فست شارژ به باتری آن آسیب می‌رساند؟

خیر، استفاده از قابلیت فست‌شارژ سازگار با آیفون به‌خودی‌خود باعث آسیب به باتری نمی‌شود. آیفون توان ورودی و فرایند شارژ را مدیریت می‌کند و در صورت افزایش بیش از حد دما نیز می‌تواند سرعت شارژ را کاهش دهد یا شارژ را موقتاً متوقف کند. برای شارژ دستگاه بهتر است از آداپتور و کابل استاندارد و سازگار با آیفون استفاده کنید.

۲- بهتر است آیفون را در چه درصدی به شارژ بزنیم یا از شارژ جدا کنیم؟

برای شارژ کردن آیفون لازم نیست منتظر خالی شدن کامل باتری بمانید و می‌توانید دستگاه را در طول روز و در هر درصدی شارژ کنید. برای کاهش فرسودگی باتری نیز می‌توانید از Optimized Battery Charging و در آیفون ۱۵ و مدل‌های جدیدتر از Charge Limit استفاده کنید.

۳- اگر آیفون شب تا صبح به شارژ متصل باشد، باتری آن آسیب می‌بیند؟

خیر، آیفون پس از کامل شدن شارژ، فرایند شارژ باتری را مدیریت می‌کند و اتصال شبانه به شارژر به‌خودی‌خود خطرناک نیست. قابلیت Optimized Battery Charging نیز با یادگیری الگوی شارژ شما، در برخی شرایط شارژ بالاتر از ۸۰ درصد را به تأخیر می‌اندازد تا مدت‌زمان باقی ماندن باتری در حالت کاملاً شارژشده کاهش پیدا کند.

۴- آیا در زمان اتصال به شارژ، نباید از آیفون استفاده کرد؟

استفاده از آیفون سبب ایجاد گرما در بخش‌های مختلف گوشی می‌شود. فرایند شارژ شدن باتری نیز معمولا با گرم شدن گوشی همراه است. در صورت داغ شدن بیش از حد دستگاه، بهتر است تا کاهش دمای آیفون از اجرای بازی‌ها یا برنامه‌های سنگین خودداری کنید.

۵- درصد سلامت باتری آیفون به کمتر از ۸۰٪ رسیده، آیا باید باتری آیفون را تعویض کرد؟

رسیدن Battery Health به کمتر از ۸۰ درصد به این معنا نیست که باید فوراً استفاده از آیفون را متوقف کنید. بااین‌حال، کاهش ظرفیت و توان باتری می‌تواند باعث کاهش شارژدهی یا عملکرد دستگاه شود. اگر iOS پیام Service نمایش می‌دهد یا شارژدهی و عملکرد گوشی برای شما مناسب نیست، بهتر است تعویض باتری را بررسی کنید.

در صورت نیاز به تعویض باتری، می‌توانید باتری مناسب مدل آیفون خود را از فروشگاه آیفونچی بررسی کنید.

۶- چرا درصد Battery Health آیفون ناگهان چند درصد کاهش پیدا می‌کند؟

درصد Battery Health یک تخمین از حداکثر ظرفیت فعلی باتری است و ممکن است با جمع‌آوری اطلاعات بیشتر درباره وضعیت باتری تغییر کند. بنابراین ثابت ماندن این عدد برای مدتی و سپس کاهش چند درصدی آن لزوماً نشان‌دهنده ایجاد یک مشکل ناگهانی در باتری نیست.

راهی برای بازیابی ظرفیت شیمیایی از‌دست‌رفته باتری و افزایش واقعی Battery Health وجود ندارد. با رعایت نکاتی مانند جلوگیری از گرمای زیاد، استفاده از قابلیت‌های بهینه‌سازی شارژ و نگهداری صحیح از دستگاه، می‌توان سرعت فرسودگی باتری را کاهش داد.

اگر سلامت باتری به میزان قابل‌توجهی کاهش پیدا کند، iOS ممکن است پیام Service را نمایش دهد. در این شرایط، به‌خصوص اگر شارژدهی یا عملکرد دستگاه کاهش یافته باشد، می‌توانید تعویض باتری را بررسی کنید.